انتخابات مجلس یازدهم شورای اسلامی در ماه فوریه در ایران می تواند گویای آن باشد که تلاش این کشور برای نزدیک شدن به غرب با شکست روبرو شده است
ولادیمیر میتف
این مقاله در تاریخ ۲۱ ژانویه سال ۲۰۲۰ میلادی در بخش زبان بلغاری سایت “باریکادا” منتشر شد.
کشته شدن سردار قاسم سلیمانی، سرنگونی هواپیمای مسافربری خطوط هوایی اوکراین بر فراز تهران و حمله موشکی ایران به پایگاههای نظامی آمریکا در عراق حدودا ً یک ماه قبل از انتخابات مجلس شورای اسلامی ایران به وقوع پیوستند. به همین دلایل است که می توان گفت این وقایع تأثیر بسیار زیادی بر نقشه ی سیاسی آینده این کشور خواهند گذاشت. در ۲۱ فوریه ۲۰۲۰ ، ایرانیان برای انتخابات مجلس شورای اسلامی، که یکی‌از اصلیترین ارکان قدرت و تصمیم گیریهای سیاست داخلی و اقتصاد کشور است به پای صندوقهای رأی خواهند رفت. علاوه بر این ، تعدادی از اعضای مجلس خبرگان رهبری، که قدرت بر کناری و تعیین جایگزین مقام رهبری ایران را دارد تغییر خواهند کرد.
در ماه ژانویه، شورای نگهبان – نهادی که یکی از وظایفش تایید صلاحیت کاندیداهای انتخاب مجلس می‌باشد – مثل همیشه بسیاری از کاندیداهای انتخابات را از هر دو جناح اصلاح طلبان و اصولگرایان (محافظه کاران) رد صلاحیت کردند. به نظر می‌رسد که ناراضیان و آسیب دیدگان اصلی روند انتخابات مجلس شورای اسلامی اصلاح طلبان، حامیان و نزدیکان رئیس جمهور فعلی ایران، حسن روحانی می‌باشند. روحانی نارضایتی خود را از تصمیمات شورای نگهبان ابراز کرده است و گفت که مردم ایران در انتخابات سیاسی به “تنوع” احتیاج دارند. وی در جلسه روز ١٥ ژانویه هیات دولت خواستار آن شد که “بگذارید در میدان انتخابات همه احزاب و گروه‌ها شرکت کنند“، زیرا “با یک جناح نمی‌شود، کشور را اداره کرد.”
در همه‌ی انتخابات کشور ، شورای نگهبان به دلایل مختلف از شرکت بسیاری از کاندیداها جلوگیری می‌کند. آنها اظهار داشته اند که ۹۰ درصد از کاندیداها به دلیل “غیر سیاسی“ رد صلاحیت شده اند و همینطور دهها عضو مجلس فعلی حق شرکت در انتخابات را ندارند. افرادی مانند نماینده مشهور شهر تهران علی مطهری – فرزند یکی از اندیشمندان انقلاب اسلامی – مرتضی مطهری ، به عنوان کاندید اجازه حضور در انتخابات مجلس را ندارد.
سیاستهای روحانی را بسیار مرتبط به سیاستهای غرب میدانند. وی در سال ٢٠١٣ میلادی با وعده شفای زخم های سیاسی داخلی و بین المللی که توسط دولت محمود احمدی نژاد زده شده بود، به عنوان رئیس جمهور انتخاب شد. محمود احمدی نژاد با بینش مسیحی خود در امور جهانی و سرکوب گسترده بزرگترین اعتراضات از زمان انقلاب اسلامی ، که در سال ٢٠٠٩ میلادی در واکنش به تقلب در انتخابات، میلیونها نفر در شهرهای مختلف دست به اعتراض زدند، مشهور شد. تعداد وزیران فارغ تحصیل دکترا از دانشگاههای مختلف آمریکا در کابینه اول روحانی بیشتر از تعداد وزیران با مدرک دکترا در دولت اوباما بود.
بزرگترین موفقیت دولت روحانی توافق هسته ای (برجام JCPOA) با گروه ۱+۵ (ایالات متحده ، انگلیس ، فرانسه ، آلمان ، روسیه و چین) در سال ٢٠١٥ میلادی بود. روحانی پس از آن توافق امیدوار بود كه ایران به اقتصاد جهانی بپیوندد، و شروع به صادرات بیشتر نفت، جذب سرمایه گذاریهای خارجی و غلبه بر مشکلات اجتماعی و اقتصادی در ایران كند. بازگشت تحریم های بین المللی به دستور دولت دونالد ترامپ بعد از خروج آمریکا از توافق هسته ای به ایران اجازه نداد تا از این توافقنامه بهره ببرد و به تدریج شروع به چشم پوشی و کاهش برخی از تعهدات خود در برجام کند. بعد از کشته شدن سردار سلیمانی در اوایل سال ۲۰۲۰ میلادی ایران از رعایت محدودیتهای غنی‌سازی اورانیوم طبق توافق هسته ای امتناع کرد. كشورهای اروپایی تهدید كردند كه نقض توافق هسته ای بوسیله ایران را به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع می دهند، ایران هم در مقابله با تصمیم کشور‌های اروپایی تهدید به خروج از پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته ای کرد.
هفت سال پس از به قدرت رسیدن روحانی، بنظر می‌رسد که ایران یک بار دیگر به شرایط پیش از حکمرانی این فرد روحانی، که تکنوکرات نیز هست، نزدیک میشود. دولت ایران – با ایستادن قدمی از عقب نشینی از توافق هسته ای – استراتژی خود برای نزدیک شدن به دنیای غرب را شکست خورده می‌بیند. احتمالا کشته شدن سردار سلیمانی به تقویت بُعد دیگر سیاستهای ایران در قبال سپاه پاسداران می انجامد. در حالی که روحانی در حال پیگیری سیاستهای خارجی خود بوده و تلاش برای شراکت با دنیای غرب را داشته، سپاه پاسداران تمرکز سیاستهای خود را بر منطقه خاورمیانه گذاشته است و در آن ایران محور مقاومت در برابر زیاده‌خواهی استکبار غرب است.
در این شرایط، باید التزام انتخابات مجلس ایران را جستجو کرد. آیا ایران منتظر تشدید تنشهای نظامی و دوره جدیدی از اعتراضات شدید در داخل و خارج، همانطور که در زمان احمدی نژاد اتفاق افتاد است؟ آیا جهان امروز متفاوت از هشت سال پیش نیست که روسیه و چین از امروز ضعیف تر بودند؟ آینده ی تکنوکرات های اطراف روحانی چیست و توازن جدید در سیاست ایران چه خواهد بود؟
شاید در این شرایط فشار بی سابقه روی خود ، دولت ایران بار دیگر فشار خود را روی اتحاد نخبگان سیاسی پیرامون یک خط واحد و رهایی وزن ایدئولوژیک و سیاسی در بالاترین رده های حکومت را که در حال حاضر غیر ضروریست گذاشته باشد. با این حال، وقایع نباید آنقدر قابل پیش بینی باشند، زیرا سرنگونی هواپیمای مسافربری خطوط هوایی اوکراین نقطه سیاه بزرگی برای سپاه پاسداران است. هزاران نفر در تهران علیه “اشتباه غیر عمدی” سپاه اسلامی دست به اعتراض زدند. بنابراین بخشی از توطئه این خواهد بود که آیا میزان مشارکت بالاست که به مجلس جدید مشروعیت می بخشد یا مشارکت پایین خواهد بود و نارضایتی علیه نظام ایران ادامه پیدا می کند. سپاه پاسداران قبلاً در هفته نامه خود، “صبح صادق“ اظهار کرده است كه فقط مشاركت گسترده در كشور اجازه خواهد داد كه بر سياست فشار حداکثری دونالد ترامپ بر جمهوری اسلامی غلبه کند.
آین که آیا در ماه نوامبر سال ٢٠٢٠ میلادی دونالد ترامپ برای یک دوره چهار ساله جدید به عنوان رئيس جمهور ایالات متحده انتخاب می شود یا نه، از اهمیت قابل توجهی برخوردار خواهد بود. ایران قادر است توازنهای سیاسی خود را با وزش باد در خاورمیانه و سراسر جهان تنظیم کند. فراموش نکنیم که کشتر سلیمانی اندکی پس از نخستین رزمایش مشترک ایران، روسیه و چین صورت گرفت. تا پایان ماه فوریه سال ٢٠٢٠ میلادی، ما نشانه روشنی خواهیم داشت چطور دولت و جامعه ایران به رویدادهای جاری در منطقه واکنش می کنند.
ه زبان انگلیسی بخوان!
به زبان رومانی بخوان!
به زبان بلغاری بخوان!
About Author
بیشتر از پل دوستی کشف کنید
برای دریافت آخرین پستها به ایمیل خود مشترک شوید
