Ο Δούναβης ως πλατφόρμα συνεργασίας

Smaranda Șchiopu , Vladimir Mitev Δημοσίευση: 18 Ιουλίου 2026

Το όραμα της Βουλγαρίας για ισχυρότερη συνδεσιμότητα, κοινή ευημερία και ενσωμάτωση στην ΕΕ

Περίληψη της συνέντευξης με τη Βιάρα Μίντσεβα (Εθνική συντονίστρια της Στρατηγικής για τον Δούναβη)

Πλαίσιο και ρόλος της προεδρίας:

Το 2026, η Βουλγαρία θα αναλάβει για δεύτερη φορά την προεδρία της Στρατηγικής της ΕΕ για την Περιοχή του Δούναβη (Στρατηγική για τον Δούναβη). Τα τελευταία οκτώ χρόνια, η στρατηγική έχει εξελιχθεί σ’ ένα στρατηγικό μακροπεριφερειακό μέσο με αυξανόμενη επιρροή στην υλοποίηση των ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων.

Βασικές προτεραιότητες της βουλγαρικής Προεδρίας:

• Μείωση των οικονομικών, κοινωνικών και εδαφικών ανισοτήτων στην Περιοχή του Δούναβη υπό το σύνθημα «καμία περιοχή δεν πρέπει να μείνει πίσω».
• Ισχυρότερη ευθυγράμμιση και ενσωμάτωση της Στρατηγικής για τον Δούναβη με την πολιτική συνοχής της ΕΕ και το μελλοντικό πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (μετά το 2027).
• Υποστήριξη της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και της διοικητικής ικανότητας των πέντε χωρών υποψηφίων για ένταξη στην ΕΕ (από τις συνολικά 14 που περιλαμβάνονται στη στρατηγική) μέσω κοινών πρωτοβουλιών με άλλες μακροπεριφέρειες (π.χ. την περιοχή της Αδριατικής και του Ιονίου).

Διαχείριση και υλοποίηση:

Η δομή διαχείρισης είναι αποτελεσματική και λειτουργεί σε διάφορα επίπεδα — εθνικοί συντονιστές, ομάδες καθοδήγησης εμπειρογνωμόνων και στενή συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (ΓΔ Regio). Η ανταλλαγή εμπειριών με άλλες μακροπεριφερειακές στρατηγικές (π.χ. τη Στρατηγική για τη Βαλτική Θάλασσα) έχει επίσης ενισχυθεί.

Χρηματοδότηση:

Δεδομένου ότι η Στρατηγική του Δούναβη δεν διαθέτει δικό της προϋπολογισμό, τα έργα βασίζονται στο πρόγραμμα «Interreg Danube Region» (με προϋπολογισμό περίπου 215 εκατομμυρίων ευρώ) και στην ενσωμάτωση των μακροπεριφερειακών προτεραιοτήτων στα εθνικά προγράμματα για μεγαλύτερη ανταγωνιστικότητα.

Διαφορές μεταξύ του Άνω και του Κάτω Δούναβη: Έχουν εντοπιστεί προκλήσεις όσον αφορά τη συνδεσιμότητα και τη ναυσιπλοΐα κατά μήκος του Κάτω Δούναβη (Βουλγαρία και Ρουμανία). Τονίζεται ότι, ενώ το στρατηγικό πλαίσιο της Στρατηγικής για τον Δούναβη μπορεί να εντοπίσει προβλήματα σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων, οι πραγματικές λύσεις σε επίπεδο υποδομών (όπως το έργο «Fast Danube» για την εκβάθυνση του ποταμού) απαιτούν μεγαλύτερη πολιτική και οικονομική δέσμευση από τα υπουργεία μεταφορών και την ΕΕ.

Τοπική αυτοδιοίκηση και συμμετοχή των πολιτών: Η βουλγαρική Προεδρία συνεργάζεται στενά με την Ένωση Δήμων και Τοπικών Αρχών του Δούναβη. Προγραμματίζονται πρωτοβουλίες (μεταξύ άλλων στο Ρούσε, στο πλαίσιο της Διεθνούς Ημέρας του Δούναβη στις 29 Ιουνίου) με στόχο την ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με τη στρατηγική και την προώθηση της περιφερειακής συνοχής.

Συνέντευξη

Η Σμαράντα Σκιόπου και ο Βλαντιμίρ Μίτεφ υλοποιούν το δικό τους δημοσιογραφικό έργο, το οποίο αποσκοπεί στην ευαισθητοποίηση σχετικά με τη Στρατηγική για τον Δούναβη και την τρέχουσα βουλγαρική προεδρία της Στρατηγικής, καθώς και στα ζητήματα ανάπτυξης και υποδομών που αντιμετωπίζει η Βόρεια Βουλγαρία. Στο πλαίσιο αυτού του έργου, πραγματοποίησαν συνέντευξη με τη Βιάρα Μίντσεβα. Είναι η Εθνική Συντονίστρια για τη Βουλγαρία της Στρατηγικής της ΕΕ για την Περιοχή του Δούναβη (EUSDR) στο Υπουργείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και Δημοσίων Έργων. Ηγείται της βουλγαρικής Προεδρίας της EUSDR για το 2026, η οποία λειτουργεί υπό το σύνθημα «Συνδεδεμένες περιφέρειες, περισσότερη συνοχή: Ένας ισχυρότερος Δούναβης για όλους».

Σμαράντα Σκιόπου:

Κυρία Μίντσεβα, μου φαίνεται ότι η Βουλγαρία διανύει μια σημαντική περίοδο: εντάχθηκε στην Ευρωζώνη στις αρχές του έτους, κέρδισε την Eurovision, και επίσης φέτος ασκεί την προεδρία της Στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Περιοχή του Δούναβη, πιστεύω για δεύτερη φορά μέσα σε 10 χρόνια. Σε τι διαφέρει αυτή η προεδρία από την προηγούμενη;

Βιάρα Μίντσεβα:

Μετά από οκτώ χρόνια, τα πράγματα έχουν αλλάξει αρκετά από την άποψη της Προεδρίας αυτού του στρατηγικού μέσου. Διαφέρει επειδή, κατά τη γνώμη μου, η στρατηγική έχει εξελιχθεί σε ένα μέσο με μεγαλύτερη επιρροή και ρόλο, καθώς όλες οι μακροπεριφερειακές στρατηγικές διαδραματίζουν έναν πολύ σημαντικό και στοχευμένο ρόλο στην υλοποίηση των διαφόρων ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων.

Όπως γνωρίζετε, η στρατηγική αποτελείται από διάφορους πυλώνες που σχετίζονται με τη συνδεσιμότητα, την προστασία του περιβάλλοντος, την οικοδόμηση της ευημερίας και την ενίσχυση της περιοχής, οι οποίοι περιλαμβάνουν και καλύπτουν διάφορες προτεραιότητες της ΕΕ στο σύνολό της. Έτσι, ο ρόλος των μακροπεριφερειακών στρατηγικών είναι να εστιάζουν σε μια συγκεκριμένη περιοχή της Ευρώπης. Στην περίπτωσή μας, αυτή είναι η περιοχή του Δούναβη.

Και η δυνατότητα συνεργασίας στο πλαίσιο αυτών των στρατηγικών πλαισίων μας επιτρέπει να εστιάσουμε στις διάφορες προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε σήμερα. Έτσι, κατά κάποιον τρόπο, απέκτησε μεγαλύτερη στρατηγική σημασία σε σύγκριση με την αρχή της δημιουργίας της.

Παρατηρούμε αυτόν τον διαφορετικό τρόπο λειτουργίας της στρατηγικής και στον πιο ενεργό ρόλο των προεδριών της EUSDR. Κάθε χρόνο, κάθε προεδρία εστιάζει σε ορισμένες συγκεκριμένες προτεραιότητες, τόσο πολιτικές όσο και πιο πρακτικές, στις οποίες θεωρεί ότι, κατά τη διάρκεια ενός ημερολογιακού έτους, πρέπει να επικεντρωθούν η στρατηγική και οι συζητήσεις στο πλαίσιο της στρατηγικής.

SS:

Και αφού αναφερθήκατε ήδη στις προτεραιότητες, ποιες είναι οι προτεραιότητες για φέτος; Και πώς θα μοιάζει η επιτυχία στο τέλος της χρονιάς;

VM:

Θα έλεγα ότι φέτος αποφασίσαμε να δώσουμε ιδιαίτερη έμφαση στη μείωση των οικονομικών, κοινωνικών και εδαφικών ανισοτήτων στην περιοχή του Δούναβη. Πρόκειται για ένα θέμα που είναι ιδιαίτερα επίκαιρο για την περιοχή μας. Και αυτό που μπορούμε να κάνουμε ως προεδρία είναι να εστιάσουμε τις συζητήσεις φέτος σε αυτό το συγκεκριμένο θέμα.

Λαμβάνοντας υπόψη ότι βρισκόμαστε τώρα στη μέση των διαπραγματεύσεων για το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο, δηλαδή για το μέλλον της πολιτικής συνοχής στο σύνολό της, πιστεύουμε ότι αυτή η έμφαση είναι πολύ σημαντική. Η βασική μας αρχή, την οποία θα θέλαμε να θέσουμε στο επίκεντρο όλων των συζητήσεων, είναι ότι καμία περιοχή δεν πρέπει να μείνει πίσω.

Ο ρόλος της μακροπεριφερειακής στρατηγικής είναι να εστιάσει σε διάφορα θέματα, τα οποία μπορούν στη συνέχεια να αναπτυχθούν και από τους διάφορους τομείς προτεραιότητας. Και να δώσει μεγαλύτερη προβολή στις διάφορες προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε στην περιοχή αυτή.

Και ελπίζουμε ότι αυτό θα ακουστεί από τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και τους αρμόδιους στις Βρυξέλλες, ειδικά αυτή την περίοδο. Διότι πιστεύουμε ότι είναι πολύ σημαντικό για εμάς, ειδικά για την EUSDR, να είμαστε στενά ευθυγραμμισμένοι με την πολιτική συνοχής της ΕΕ. Επίσης, θα θέλαμε να υποστηρίξουμε την καλύτερη ενσωμάτωση των μακροπεριφερειακών στρατηγικών στην ΕΕ και στα εθνικά προγράμματα, συμπεριλαμβανομένου του μελλοντικού πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου.

Για εμάς, ως Προεδρία, η EUSDR θα πρέπει να αποτελεί μια πλατφόρμα για την εξεύρεση κοινών λύσεων με στόχο μια πιο συνεκτική πολιτική και, φυσικά, για την ανταλλαγή γνώσεων. Ρωτήσατε τι θα θεωρούσαμε επιτυχία για την Προεδρία μας. Λοιπόν, όπως είπα, ένας από τους στόχους μας είναι η ισχυρότερη ευθυγράμμιση των μακροπεριφερειακών στρατηγικών και της EUSDR με την πολιτική συνοχής της ΕΕ.

Συνεργαζόμαστε με τους συναδέλφους μας από τις άλλες μακροπεριφερειακές στρατηγικές για να διαμορφώσουμε ένα κοινό μήνυμα που θα παρουσιαστεί στους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων της ΕΕ κατά τη διάρκεια αυτής της διαπραγματευτικής διαδικασίας, προκειμένου να τονιστεί η σημασία αυτών των μακροπεριφερειακών στρατηγικών στην εφαρμογή των πολιτικών και των προτεραιοτήτων της ΕΕ. Αυτό είναι κάτι στο οποίο δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση.

Ένα άλλο θεματικό σημείο εστίασης που έχουμε, σχετίζεται, φυσικά,με τον ρόλο της στρατηγικής για τον Δούναβη σε αυτή τη διαδικασία διεύρυνσης.

Αυτό που εννοώ εδώ είναι ότι τα προηγούμενα χρόνια έχουν εκδοθεί διάφορα συμπεράσματα του Συμβουλίου και υπουργικές δηλώσεις, που εστιάζουν στον ρόλο των μακροπεριφερειακών στρατηγικών και της EUSDR στην υποστήριξη της προοπτικής ένταξης των υποψηφίων χωρών στην ΕΕ. Έτσι, ένας από τους κύριους ρόλους της EUSDR είναι η ενίσχυση αυτής της συνεργασίας με τις υποψήφιες χώρες.

Όπως γνωρίζετε, στην EUSDR συμμετέχουν 14 κράτη μέλη, πέντε εκ των οποίων είναι υποψήφιες χώρες. Έτσι, μέσω όλων αυτών των κοινών πρωτοβουλιών και του έργου στους τομείς προτεραιότητας, η EUSDR υποστηρίζει την ανάπτυξη της διοικητικής ικανότητας των υποψήφιων χωρών, προκειμένου να τις στηρίξει σε αυτή τη διαδικασία προς την ένταξη στην ΕΕ. Την περασμένη εβδομάδα, πραγματοποιήσαμε συνάντηση μαζί με τους φορείς της στρατηγικής της ΕΕ για την περιοχή της Αδριατικής και του Ιονίου, στα Σκόπια, όπου συζητήσαμε τις κοινές δραστηριότητες που υπάρχουν μεταξύ των τομέων προτεραιότητας της EUSDR και των θεματικών τομέων της στρατηγικής για την Αδριατική και το Ιόνιο, καθώς και τους τομείς όπου μπορούν να πραγματοποιηθούν κοινές δραστηριότητες στο μέλλον, υποστηρίζοντας την προοπτική ένταξης των υποψηφίων χωρών στην ΕΕ. Αυτές είναι μερικές από τις κύριες προτεραιότητες στις οποίες εργαζόμαστε ως Προεδρία.

Ήταν σημαντικό να ακολουθήσουμε την αρχή της συνέχειας, διότι πρόκειται για θέματα και επιτεύγματα των προηγούμενων προεδριών της EUSDR· ήταν σημαντικό να αναπτύξουμε αυτή τη συνεργασία και αυτή τη στρατηγική ευθυγράμμιση της στρατηγικής για τον Δούναβη.

SS:

Φαίνεται ότι μέσα σε αυτό το στρατηγικό πλαίσιο υπάρχει μεγάλη συνεργασία, καθώς και σημαντικός συντονισμός που πρέπει να πραγματοποιηθεί με πολλαπλούς περιφερειακούς, εθνικούς και υπερεθνικούς φορείς.

Πόσο αποτελεσματική θεωρείτε αυτή τη διαδικασία, ή ποιοι είναι οι κύριοι κίνδυνοι ή περιορισμοί που έχετε αντιμετωπίσει σε αυτόν τον συντονιστικό ρόλο;

VM:

Αυτός ο συντονισμός πραγματοποιείται σε διάφορα επίπεδα. Όπως γνωρίζετε, πρώτον έχουμε αυτόν τον συντονισμό στο πλαίσιο της μακροπεριφερειακής μας στρατηγικής, εντός της περιοχής του Δούναβη, και μπορώ να πω ότι διαθέτουμε μια δομή διακυβέρνησης που λειτουργεί αρκετά καλά· δεν θα έλεγα ότι αντιμετωπίζουμε προκλήσεις σε αυτό το επίπεδο. Βρισκόμαστε πάντα σε διαδικασία συζήτησης για το πώς μπορούν να βελτιωθούν τα διάφορα επίπεδα επικοινωνίας και συντονισμού.

Έχουμε τους εθνικούς συντονιστές, έχουμε επίσης τους συντονιστές των τομέων προτεραιότητας, έχουμε τις ομάδες καθοδήγησης, οι οποίες αποτελούν ίσως το πιο σημαντικό επίπεδο εμπειρογνωμόνων, εκείνους που υλοποιούν τα διάφορα έργα. Διότι αυτό είναι που βλέπουμε από τη στρατηγική του Δούναβη: το αποτέλεσμα της διαφορετικής συνεργασίας και των έργων που αναπτύσσονται από τους διάφορους φορείς. Και αυτό που είναι σημαντικό να τονιστεί είναι ότι η συνεργασία στο πλαίσιο της στρατηγικής για τον Δούναβη τίθεται σε εφαρμογή, για να το πούμε έτσι, όταν αντιμετωπίζουμε μια πρόκληση ή ένα πρόβλημα που δεν μπορεί να επιλυθεί από ένα μόνο κράτος, μία μόνο χώρα.

Εκεί είναι που τίθεται σε ισχύ αυτή η διακρατική συνεργασία, και όταν ενώνουμε τις δυνάμεις μας, μπορούμε να βρούμε μια καλύτερη λύση στο πρόβλημα. Στη συνέχεια, φυσικά, έχουμε τον συντονισμό μεταξύ των διαφόρων μακροπεριφερειακών στρατηγικών, κάτι στο οποίο εργαζόμαστε ως Προεδρία. Υπάρχει ένας μηχανισμός συνάντησης των τεσσάρων τριμελών προεδριών των μακροπεριφερειακών στρατηγικών, ο οποίος ξεκίνησε για πρώτη φορά από την Κροατία.

Πρόκειται για μια δομή συντονισμού που λειτουργεί πολύ καλά, και φέτος η Βουλγαρία θα ηγηθεί αυτού του μηχανισμού ως εκπρόσωπος της προεδρίας της EUSDR. Συνεργαζόμαστε πολύ στενά με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και συγκεκριμένα με τη Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής Πολιτικής (DG Regio) για τη συζήτηση όλων των διαφορετικών ευκαιριών και προκλήσεων στο πλαίσιο της στρατηγικής μας.

Δεν πρόκειται, λοιπόν, για έργο ενός μόνο ατόμου. Υπάρχουν διάφορα επίπεδα και η βασική αρχή της εργασίας είναι η συνεργασία και οι κοινές προσπάθειες.

SS:

Αναφερθήκατε στις ομάδες καθοδήγησης που είναι υπεύθυνες για την υλοποίηση διαφόρων έργων. Γνωρίζετε κάποια έργα που, κατά τη διάρκεια των ετών, έχουν επηρεάσει συγκεκριμένα τις εθνικές πολιτικές προτεραιότητες στη Βουλγαρία; Παραμένουν σε περιφερειακό επίπεδο ή επηρεάζουν και τις εθνικές πολιτικές;

VM:

Έχουμε διάφορα έργα.

Για παράδειγμα, σκέφτομαι τον τομέα προτεραιότητας 11, ο οποίος αφορά την ασφάλεια.

Υπάρχουν πολλές κοινές δραστηριότητες στο πλαίσιο αυτού του τομέα προτεραιότητας, με θέμα την ασφάλεια, τη συνεργασία μεταξύ αστυνομικών αρχών, τη μετανάστευση και διασυνοριακά ζητήματα που αποτελούν πρόβλημα όχι μόνο για μία χώρα αλλά για ολόκληρη την περιοχή.

Έχουμε έργα που σχετίζονται με περιβαλλοντικά ζητήματα· για παράδειγμα, υπάρχουν έργα που αφορούν την προστασία του οξύρρυγχου, ενός πολύ συγκεκριμένου ψαριού του ποταμού Δούναβη· επίσης, έργα που σχετίζονται με δράσεις πρόληψης πλημμυρών και πολλά άλλα.

Υπάρχει ένας τεράστιος αριθμός έργων που έχουν σημαντικό μακροπεριφερειακό αντίκτυπο.

SS:

Από αυτή την άποψη, φαίνεται ότι η EUSDR είναι αρκετά σημαντική και στο πλαίσιο του έργου του φορέα σας. Κάθε χώρα έχει εκπροσώπους της EUSDR σε διάφορα υπουργεία και στη Βουλγαρία είναι το Υπουργείο Περιφερειακής Ανάπτυξης στο οποίο ανήκετε. Φαίνεται ότι η Βουλγαρία λαμβάνει σοβαρά υπόψη το γεγονός ότι η EUSDR συμβάλλει στην περιφερειακή ανάπτυξη.

VM:

Βεβαίως. Και κάθε μέλος, κάθε κράτος που συμμετέχει στην EUSDR θεωρεί αυτή τη στρατηγική ως ένα πολύ σημαντικό εργαλείο. Στη Βουλγαρία, το Υπουργείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και Δημοσίων Έργων είναι αρμόδιο για τον συντονισμό της EUSDR εντός της Βουλγαρίας. Σε άλλες χώρες, η κατάσταση διαφέρει. Σε ορισμένες χώρες, αρμόδιο είναι το Υπουργείο Εξωτερικών. Σε άλλες, είναι επίσης το Υπουργείο που είναι αρμόδιο για την περιφερειακή ανάπτυξη και τις πολιτικές συνοχής. Σε ορισμένες χώρες, υπάρχουν δύο αρμόδια υπουργεία.

Λαμβάνοντας υπόψη την έμφαση που δίνουμε κατά τη διάρκεια της Προεδρίας μας, σε σχέση με το θέμα της μείωσης των ανισοτήτων – κοινωνικών, δημογραφικών, οικονομικών – κατά τη διάρκεια του Ετήσιου Φόρουμ της Στρατηγικής για τον Δούναβη, το οποίο αποτελεί την κύρια εκδήλωση για κάθε Προεδρία κάθε χρόνο, σχεδιάζουμε να φιλοξενήσουμε μια συνάντηση των υπουργών που είναι αρμόδιοι για την περιφερειακή ανάπτυξη. Πιστεύουμε ότι μπορούμε να δώσουμε μια συγκεκριμένη και σχετική έμφαση στη Υπουργική Διακήρυξη που θα συμφωνηθεί από τους υπουργούς φέτος. Φέτος, αυτή η έμφαση θα είναι η περιφερειακή ανάπτυξη.

Το 2026 είναι πραγματικά ένα κρίσιμο έτος για την Ευρώπη, καθώς και για τη Στρατηγική του Δούναβη και την περιοχή, λαμβάνοντας υπόψη την προετοιμασία για το επόμενο δημοσιονομικό πλαίσιο.

SS:

Γνωρίζω ότι η EUSDR δεν αποτελεί μηχανισμό χρηματοδότησης και δεν διαθέτει δικό της μηχανισμό χρηματοδότησης, οπότε τα προτεινόμενα έργα βασίζονται σε άλλα πλαίσια χρηματοδότησης της ΕΕ. Θεωρείτε ότι αυτό αποτελεί καθόλου περιοριστικό παράγοντα; Είναι δύσκολο να ευθυγραμμιστούν οι προτεραιότητες της EUSDR με τους υφιστάμενους μηχανισμούς χρηματοδότησης της ΕΕ; Πώς βλέπετε να έχει εξελιχθεί αυτή η σχέση;

VM:

Όταν μιλάμε για προϋπολογισμό, πρόκειται πάντα για ένα δύσκολο και ευαίσθητο ζήτημα. Από την υιοθέτηση της Στρατηγικής για τον Δούναβη, η βασική αρχή βάσει της οποίας υιοθετήθηκε είναι ότι δεν θα διατεθεί πρόσθετη χρηματοδότηση για αυτήν. Επομένως, αυτό που χρησιμοποιούμε, τόσο τα κράτη μέλη όσο και οι υποψήφιες χώρες, είναι η διακρατική συνεργασία μέσω του Προγράμματος Interreg για την Περιοχή του Δούναβη.

Αυτός είναι ένας από τους μηχανισμούς χρηματοδότησης που διαθέτουμε για την υλοποίηση έργων που έχουν αντίκτυπο στην περιοχή του Δούναβη και τα οποία εφαρμόζουν τις αρχές της Στρατηγικής για τον Δούναβη. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα στο οποίο και οι 14 χώρες-μέλη μπορούν να συμμετέχουν σε διάφορα έργα, ενώ οι προτεραιότητες του προγράμματος ακολουθούν τις προτεραιότητες της EUSDR. Ο προϋπολογισμός για την παρούσα προγραμματική περίοδο ανέρχεται σε περίπου 215 εκατομμύρια ευρώ. Αυτό είναι το πλαίσιο που διαθέτουμε, στο οποίο οι δραστηριότητες των τομέων προτεραιότητας χρηματοδοτούνται από το εν λόγω πρόγραμμα. Επίσης, η Γραμματεία της Στρατηγικής για τον Δούναβη αποτελεί μέρος αυτού του προγράμματος χρηματοδότησης.

Το πρόγραμμα προκηρύσσει προσκλήσεις υποβολής προτάσεων για διάφορα έργα και εναπόκειται στους διάφορους εταίρους να αναπτύξουν έργα και να τα υποβάλουν προκειμένου να λάβουν χρηματοδότηση.

Η άλλη δυνατότητα για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων της Στρατηγικής για τον Δούναβη και την επίτευξη καλύτερων αποτελεσμάτων είναι η ενσωμάτωση των μακροπεριφερειακών προτεραιοτήτων στα εθνικά προγράμματα. Η συνεργασία και σε αυτό το επίπεδο είναι επίσης πολύ σημαντική.

Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι, εάν ένα έργο μπορεί να αποδείξει ότι υλοποιεί ορισμένες από τις προτεραιότητες της Στρατηγικής για τον Δούναβη, οι οποίες μπορούν να αποφέρουν αποτελέσματα προς όφελος της περιοχής του Δούναβη, το έργο αυτό θα μπορούσε να λάβει, για παράδειγμα, επιπλέον πόντους για αυτό, αποδεικνύοντας τον αντίκτυπο αυτό για την περιοχή του Δούναβη· αυτό θα μπορούσε να του δώσει τη δυνατότητα να είναι πιο ανταγωνιστικό σε σύγκριση με άλλα έργα και να του χορηγηθούν κονδύλια για την υλοποίησή του.

Αυτό είναι κάτι στο οποίο εργαζόμαστε στο πλαίσιο της EUSDR. Οι περισσότερες προεδρίες προετοιμάζουν έγγραφα ενσωμάτωσης, τα οποία παρουσιάζουν στις διάφορες διαχειριστικές αρχές σε εθνικό επίπεδο. Εναπόκειται στα διάφορα κράτη μέλη να αποφασίσουν πώς θα ενσωματώσουν και αν θα ενσωματώσουν αυτές τις μακροπεριφερειακές προτεραιότητες στα εθνικά τους προγράμματα. Είναι σημαντικό οι μακροπεριφερειακές στρατηγικές να αναγνωρίζονται και να ενσωματώνονται σε υψηλότερο επίπεδο.

Αυτή είναι μία από τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε και εμείς, ως Προεδρία, θα θέλαμε να προωθήσουμε μια ισχυρότερη ευθυγράμμιση μεταξύ της EUSDR και της πολιτικής συνοχής της ΕΕ. Αυτό εννοούσα όταν είπα ότι θα θέλαμε να ακουστούμε και να αναγνωριστούμε περισσότερο σε επίπεδο ΕΕ, καθώς αυτό θα βοηθήσει την ενσωμάτωση σε εθνικό επίπεδο και θα προσφέρει περισσότερες ευκαιρίες πρόσβασης σε περισσότερους πόρους, ώστε να μην εξαρτόμαστε μόνο από το πρόγραμμα του Δούναβη.

SS:

Υπάρχει επί του παρόντος κάποιος συντονισμός ή συνεργασία με άλλα παρόμοια στρατηγικά μέσα; Για παράδειγμα, η στρατηγική της ΕΕ για την περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας. Έχετε συναντηθεί ή συνεργαστεί μαζί τους; Υπάρχουν ευκαιρίες για ανταλλαγή εμπειριών;

VM:

Ναι, φυσικά. Υπάρχει πάντα ανταλλαγή και υπάρχει μια πολύ ενδιαφέρουσα εκδήλωση που διοργανώνεται κάθε χρόνο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις Βρυξέλλες, οι «Ημέρες Μακροπεριφερειακών Στρατηγικών και Θαλάσσιων Λεκανών».

Αυτή είναι η πλατφόρμα για την ανταλλαγή γνώσεων και εμπειριών μεταξύ των διαφόρων μακροπεριφερειακών στρατηγικών. Έχουμε στενότερες σχέσεις με τη στρατηγική της ΕΕ για την περιοχή της Αδριατικής και του Ιονίου. Επίσης, και με τις άλλες μακροπεριφερειακές στρατηγικές συζητάμε ορισμένα κοινά μηνύματα σχετικά με το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο.

Διαθέτουμε αυτό το κοινό πλαίσιο των τριών προεδριών των 4 μακροπεριφερειακών στρατηγικών, οι οποίες συναντώνται κάθε χρόνο στις Βρυξέλλες, όπου συζητάμε κοινές δράσεις ή προκλήσεις που ενδέχεται να αντιμετωπίσουμε. Υπάρχουν, λοιπόν, διάφοροι μηχανισμοί μέσω των οποίων μπορούμε να συζητήσουμε τις προτεραιότητές μας, τις προκλήσεις μας και ορισμένες μελλοντικές πρωτοβουλίες.

SS:

Πώς βλέπετε να εξελίσσεται η EUSDR τα επόμενα πέντε έως δέκα χρόνια, ή ποιες είναι οι προσδοκίες σας για αυτήν;

VM:

Ελπίζω ότι η περιοχή μας, με τη βοήθεια αυτής της στρατηγικής, θα αναπτυχθεί περαιτέρω. Ελπίζω ότι οι δραστηριότητες της στρατηγικής για τον Δούναβη θα έχουν μεγαλύτερο και πιο θετικό αντίκτυπο, και ότι θα προσδώσουν μεγαλύτερη προβολή στις περιοχές μας και στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε.

Και φυσικά, η κοινή μας γραμμή αφορά τη μείωση των ανισοτήτων στις περιφέρειες, διότι, όπως γνωρίζετε, στην περιοχή του Δούναβη υπάρχουν οι πλουσιότερες χώρες, αλλά δυστυχώς και εκείνες που αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες προκλήσεις στην Ευρώπη. Αν καταφέρουμε να μειώσουμε αυτές τις διαφορές – δεν λέω ότι θα εξαφανιστούν, αλλά να εργαστούμε προς την κατεύθυνση της εξάλειψής τους –, αυτό θα ήταν πραγματικά θετικό για την περιοχή και για τους πολίτες. Είμαι βέβαιος ότι η στρατηγική για τον Δούναβη είναι ένα από τα μέσα που μπορούν και πρέπει να χρησιμοποιηθούν από την ΕΕ και από τις χώρες, για να εργαστούμε προς αυτή την κατεύθυνση.

V Mitev:

Αναφέρατε ότι οι πλουσιότερες χώρες της ΕΕ και εκείνες που αντιμετωπίζουν προκλήσεις βρίσκονται στην περιοχή του Δούναβη. Και αυτό ίσως φαίνεται και από τον τρόπο με τον οποίο η στάση απέναντι στον Δούναβη φαίνεται να διαφέρει, διότι στην περιοχή του Άνω Δούναβη υπάρχουν περισσότερα πράγματα που σχετίζονται με τον Δούναβη. Κατά κάποιον τρόπο, ο Δούναβης αποτελεί περισσότερο «ιδιοκτησία» των χωρών και των κατοίκων της περιοχής.

Στην περίπτωση της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας, στον Κάτω Δούναβη, παραδοσιακά υπήρχε πολύ πιο αδύναμη σύνδεση με τον Δούναβη. Γνωρίζετε ότι η εκβάθυνση του Δούναβη ήταν προβληματική για μερικά χρόνια.

Από ό,τι γνωρίζω, στη Βουλγαρία δεν υπάρχει ποτάμια μεταφορά. Υπήρχε κατά τη σοσιαλιστική εποχή, αλλά όχι τα τελευταία χρόνια. Δεν έχω ακούσει για καμία μεταφορά μέσω του Δούναβη, εννοώ μεταξύ πόλεων της Βουλγαρίας. Ποια θα μπορούσαν να είναι τα συγκεκριμένα έργα ή μέτρα που μπορούν να ξεπεράσουν αυτή την ανισότητα μεταξύ Άνω και Κάτω Δούναβη όσον αφορά την αξιοποίηση του Δούναβη;

VM:

Πράγματι. Αυτό το ζήτημα της συνδεσιμότητας αποτελεί μία από τις κύριες προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε εδώ, στο τμήμα της περιοχής του Δούναβη όπου βρισκόμαστε. Είναι ένα ερώτημα που τίθεται συχνά: τι μπορεί να κάνει η Στρατηγική για τον Δούναβη για την πλοήγηση, για παράδειγμα.

Όπως είπα, η Στρατηγική για τον Δούναβη είναι ένα στρατηγικό μέσο, ένα στρατηγικό πλαίσιο· δεν διαθέτουμε δικό μας προϋπολογισμό, και γνωρίζετε ότι αυτές οι προκλήσεις συνδεσιμότητας μπορούν να ξεπεραστούν με πολύ καλά έργα που διαθέτουν επαρκή χρηματοδότηση. Αυτό που μπορεί να κάνει η Στρατηγική για τον Δούναβη είναι το έργο των εμπειρογνωμόνων στον εντοπισμό των προβλημάτων και την πρόταση λύσεων. Αυτά είναι τα μέτρα που μπορούν να χρηματοδοτηθούν μέσω του προγράμματος για τον Δούναβη.

Πρόκειται για έργα και προβλήματα που μπορούν να επιλυθούν με μεγαλύτερη πολιτική υποστήριξη, από τα αρμόδια υπουργεία μεταφορών, και φυσικά με τη συμμετοχή των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, καθώς η πλωσιμότητα ολόκληρου του ποταμού Δούναβη αποτελεί ζήτημα της ΕΕ. Όσον αφορά τη βουλγαρική προεδρία, και ειδικά τους μηχανισμούς της Στρατηγικής για τον Δούναβη, το ζήτημα αυτό μπορεί να τεθεί στο επίκεντρο, μπορεί να συζητηθεί σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων, αλλά η λύση για αυτού του είδους τα προβλήματα και τις προκλήσεις θα πρέπει να προέλθει από διαφορετικό επίπεδο. Δεν είναι η EUSDR που θα μπορούσε να λύσει αυτό το πρόβλημα.

V Mitev:

Εντάξει, είναι σημαντικό να αναπτυχθεί λίγο περισσότερο αυτό το θέμα. Αν ο Κάτω Δούναβης πρόκειται να ενισχύσει τον ρόλο του στη Στρατηγική για τον Δούναβη ή, αν προτιμάτε, να ενισχύσει τη συνοχή του, ξεπερνώντας τις ανισότητες. Σε ποιο βαθμό το επίπεδο συνεργασίας με τη Ρουμανία είναι επαρκές για αυτό αυτή τη στιγμή;

Υπάρχει επαρκής εμπιστοσύνη; Υπάρχει επαρκής αλληλεπίδραση μεταξύ των Βουλγάρων εμπειρογνωμόνων και πολιτικών και των Ρουμάνων συναδέλφων τους;

VM:

Στο πλαίσιο του υπουργείου μας, συνεργαζόμαστε με τη Ρουμανία στο πλαίσιο του προγράμματος Interreg Βουλγαρία-Ρουμανία, όπου αναπτύσσονται διάφορα έργα. Υπάρχει επίσης ένα έργο που αναπτύσσεται από το Υπουργείο Μεταφορών μας σχετικά με την εκβάθυνση του ποταμού Δούναβη, το οποίο ονομάζεται «Fast Danube».

Είναι όμως αλήθεια ότι υπάρχουν διαφορές μεταξύ των περιοχών του Κάτω και του Άνω Δούναβη.

V Mitev:

Ναι, μπορώ να φανταστώ ότι το επίπεδο εμπιστοσύνης μεταξύ των χωρών της Άνω Δούναβης είναι επίσης καλύτερο. Ξέρετε, η Βουλγαρία είναι μια χώρα που επικεντρώνεται σε μεγάλο βαθμό στην πρωτεύουσά της και διοικείται από αυτήν, αλλά ο Δούναβης διέρχεται από άλλες περιοχές, όχι από εκεί όπου βρίσκεται η Σόφια.

Αναρωτιόμουν σε ποιο βαθμό τα σχέδια για αυτή τη βουλγαρική προεδρία εμπλουτίζονται επίσης από εισφορές που προέρχονται από δήμους ή περιφερειακές αρχές ή άλλους φορείς που βρίσκονται κατά μήκος του Δούναβη ή στην περιοχή μεταξύ Βουλγαρίας και Ρουμανίας;

VM:

Στον ιστότοπο της EUSDR υπάρχει ένα ημερολόγιο με διάφορες πρωτοβουλίες, μεταξύ των οποίων και του Ρούσε. Ένας από τους στόχους κάθε προεδρίας είναι να καταστήσει τη Στρατηγική για τον Δούναβη πιο ορατή στους πολίτες.

Συνεργαζόμαστε επίσης πολύ καλά με την Ένωση Δήμων του Δούναβη, καθώς συμμετέχουν και αυτοί σε διάφορα έργα και σχεδιάζουν επίσης διάφορες πρωτοβουλίες. Στα τέλη Ιουνίου, γιορτάζουμε τη Διεθνή Ημέρα του Δούναβη. Η επίσημη ημερομηνία είναι η 29^η και με αυτή την ευκαιρία θα πραγματοποιηθούν διάφορες πρωτοβουλίες που διοργανώνουν οι τοπικές αρχές – εκδηλώσεις στο Ρούσε, καθώς και ορισμένες που προγραμματίζει η Ένωση Δήμων, με στόχο τον εορτασμό της συνεργασίας, της ενότητας και της κοινής κοινότητας. Όλα αυτά – η σύνδεση των ανθρώπων μεταξύ τους – αποτελούν επίσης έναν από τους στόχους της Στρατηγικής για τον Δούναβη.

Φωτογραφία: Βιάρα Μίντσεβα (πηγή: Βιάρα Μίντσεβα)

Εγγραφείτε στο κανάλι του ιστολογίου «Η Γέφυρα της Φιλίας» στο YouTube, όπου δημοσιεύονται πολλές συνεντεύξεις σε βίντεο και ήχο! Μπορείτε επίσης να ακολουθήσετε το ιστολόγιο στο Facebook και στο Twitter. Το κανάλι του στο Telegram βρίσκεται εδώ. Και εδώ είναι ο λογαριασμός του στο Substack.

About Author