Πηγή: Ένωση Ευρωπαίων Δημοσιογράφων – Βουλγαρία
- Σύμφωνα με το Σύνταγμα της Βουλγαρίας και τις διεθνείς συμφωνίες της χώρας για τα ανθρώπινα δικαιώματα·
- Επιβεβαιώνοντας ότι ο καθένας έχει το θεμελιώδες δικαίωμα στην ελευθερία της έκφρασης, στην πρόσβαση στην πληροφορία, στην προστασία της προσωπικής αξιοπρέπειας και της ιδιωτικής ζωής, καθώς και στη ζωή με ασφάλεια και σιγουριά·
- Επιβεβαιώνοντας ότι η ελευθερία των μέσων ενημέρωσης να λειτουργούν χωρίς καμία μορφή λογοκρισίας είναι εγγυημένη·
- Αναγνωρίζοντας ότι, για την εξισορρόπηση αυτών των δικαιωμάτων, τα μέσα ενημέρωσης έχουν τόσο ελευθερίες όσο και ευθύνες, καθώς και δικαιώματα και υποχρεώσεις·
- Δηλώνοντας ότι πρωταρχικός μας σκοπός, τηρώντας το γράμμα και το πνεύμα του παρόντος Κώδικα, είναι να τιμούμε το δικαίωμα του κοινού να λαμβάνει και να διανέμει αξιόπιστες πληροφορίες, ώστε να μπορούν να διαδραματίζουν ενεργό ρόλο ως πολίτες σε μια ανοιχτή δημοκρατία·
- Αναγνωρίζοντας την ευθύνη μας να σεβόμαστε αυτά τα δικαιώματα, εμείς, ως εκπρόσωποι των βουλγαρικών μέσων ενημέρωσης[1], δεσμευόμαστε να τηρούμε τις ακόλουθες αρχές[2]:
1. Παροχή αξιόπιστων πληροφοριών στο κοινό
1.1. Ακρίβεια
1.1.1 Θα παρέχουμε στο κοινό ακριβείς και επαληθευμένες πληροφορίες και δεν θα αποκρύπτουμε ή παραποιούμε σκόπιμα τα γεγονότα.
1.1.2 Δεν θα δημοσιεύουμε[3] πληροφορίες που γνωρίζουμε ότι είναι ανακριβείς.
1.1.3 Δεν θα παραπλανάμε το κοινό και θα επισημαίνουμε σαφώς τις περιπτώσεις όπου έχουν χρησιμοποιηθεί παραποιημένα κείμενα, έγγραφα, εικόνες και ηχητικά αρχεία.
1.1.4 Θα διακρίνουμε σαφώς μεταξύ σχολίου, εικασίας και γεγονότων.
1.1.5 Κατά την παρουσίαση αναλύσεων και σχολίων θα επιδιώκουμε να διασφαλίσουμε ότι εκπροσωπείται μια ποικιλία απόψεων και θέσεων.
1.1.6 Κατά την αναφορά σε μια διαμάχη θα επιδιώκουμε να διασφαλίσουμε ότι τα εμπλεκόμενα μέρη έχουν την ευκαιρία να εκφράσουν τη θέση τους.
1. 2. Διορθώσεις
1.2.1 Θα δημοσιεύουμε μια σαφή και κατάλληλα εμφανή διόρθωση όταν μπορεί να αποδειχθεί ότι έχουν δημοσιευτεί ανακριβείς ή παραπλανητικές πληροφορίες, και θα προσφέρουμε συγγνώμη εάν είναι απαραίτητο.
1.2.2 Θα παρέχουμε δικαίωμα απάντησης σε άτομα και οργανισμούς που επηρεάζονται άμεσα από ανακριβείς ή παραπλανητικές δημοσιεύσεις.
1.3 Πηγές
1.3.1. Θα επιδιώκουμε να επαληθεύουμε τις πληροφορίες πριν από τη δημοσίευσή τους, αναζητώντας και χρησιμοποιώντας διαφορετικές πηγές και, όπου είναι σκόπιμο, αναφέροντας την προέλευσή τους.
1.3.2. Θα προτιμούμε να χρησιμοποιούμε ταυτοποιημένες αντί για ανώνυμες πηγές, των οποίων η ειλικρίνεια και η αξιοπιστία θα μπορούν να αξιολογηθούν από το κοινό.
1.3.3. Θα προστατεύουμε την ταυτότητα των εμπιστευτικών πηγών πληροφοριών.
1.3.4 Θα το δηλώνουμε πάντα εκεί όπου οι πληροφορίες δεν έχουν επιβεβαιωθεί.
2. Συγκέντρωση και παρουσίαση πληροφοριών
2.1 Ταυτοποίηση
2.1.1. Θα συλλέγουμε πληροφορίες με δίκαια και νόμιμα μέσα.
2.1.2 Θα χρησιμοποιούμε παραπλανητικές τακτικές, κρυφές κάμερες, μικρόφωνα ή άλλο ειδικό εξοπλισμό, ή θα αποκρύπτουμε την επαγγελματική μας ταυτότητα, μόνο εάν δεν υπάρχει άλλος τρόπος να αποκτήσουμε πληροφορίες εξαιρετικά σημαντικές για το δημόσιο συμφέρον· θα αναγράφουμε τις εν λόγω μεθόδους στο ρεπορτάζ.
2.2 Παρενόχληση
2.2.1 Δεν θα χρησιμοποιούμε απειλές, βία ή παρενόχληση για την απόκτηση πληροφοριών ή εικόνων.
2.3 Ιδιωτική ζωή
2.3.1 Θα σεβόμαστε το απαραβίαστο της ιδιωτικής ζωής του καθενός.
2.3.2 Θα αποφεύγουμε τη δημοσίευση φωτογραφιών και ηχογραφήσεων ατόμων που έχουν ληφθεί εκτός δημόσιων χώρων χωρίς τη συγκατάθεσή τους.
2.3.3 Δεν θα επιβαρύνουμε την οδύνη των ανθρώπων που έχουν πληγεί από τραγωδία ή έγκλημα και θα αναφερόμαστε σε τέτοια θέματα με συμπόνια και διακριτικότητα.
2.3.4 Θα σεβόμαστε την επιθυμία των ανθρώπων να πενθούν ιδιωτικά.
2.3.5 Μόνο ένα εξαιρετικό δημόσιο συμφέρον θα δικαιολογούσε την εισβολή των μέσων ενημέρωσης στην ιδιωτική και οικογενειακή ζωή.
2.3.6 Σύμφωνα με τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, τα δημόσια πρόσωπα μπορούν να αναμένουν μικρότερο βαθμό ιδιωτικότητας· ωστόσο, πληροφορίες σχετικά με την ιδιωτική τους ζωή μπορούν να αποκαλυφθούν μόνο εάν αυτό είναι προς το δημόσιο συμφέρον.
2.4 Παιδιά[4]
2.4.1 Θα επιδεικνύουμε ιδιαίτερη ευθύνη όσον αφορά τον σεβασμό των δικαιωμάτων των παιδιών, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματός τους να ακουστούν.
2.4.2 Δεν θα εκμεταλλευόμαστε την αθωότητα και την εμπιστοσύνη των παιδιών.
2.4.3 Δεν θα δημοσιεύουμε πληροφορίες ή φωτογραφίες σχετικά με την ιδιωτική ζωή ενός παιδιού, εκτός εάν υπάρχει υπέρτερο δημόσιο συμφέρον.
2.4.4 Θα προστατεύουμε την ταυτότητα των παιδιών που εμπλέκονται ή επηρεάζονται από τραγωδίες ή εγκληματικές δραστηριότητες, σε περίπτωση που αυτό μπορεί να αποβεί επιζήμιο.
2.4.5 Θα προσπαθούμε να αποφεύγουμε τη συνέντευξη παιδιών χωρίς τη συγκατάθεση κατάλληλου ενήλικα.
2.5 Διακρίσεις
2.5.1 Σεβόμαστε το δικαίωμα του καθενός να ζει με ασφάλεια και θα αποφεύγουμε τη δημοσίευση υλικού που υποκινεί ή ενθαρρύνει το μίσος, τη βία ή οποιαδήποτε μορφή διακρίσεων
2.5.2 Δεν θα αναφερόμαστε στη φυλή, το χρώμα, τη θρησκεία, την εθνοτική καταγωγή, τον σεξουαλικό προσανατολισμό, την ψυχική ή σωματική κατάσταση ενός ατόμου, εκτός εάν αυτό έχει σημασία για το νόημα της ιστορίας.
2.6 Έγκλημα και βία
2.6.1 Θα σεβόμαστε την «αρχή της αθωότητας» και δεν θα περιγράφουμε κάποιον ως εγκληματία πριν από την καταδίκη του.
2.6.2 Εάν προσδιορίσουμε ένα άτομο ως κατηγορούμενο για έγκλημα, θα γνωστοποιούμε επίσης την έκβαση της δίκης.
2.6.3 Θα χειριζόμαστε με προσοχή την ταυτοποίηση θυμάτων και μαρτύρων εγκλημάτων, ειδικά σε υποθέσεις που αφορούν σεξουαλική επίθεση, εκτός εάν δώσουν τη συγκατάθεσή τους για την ταυτοποίησή τους.
2.6.4 Θα αποφεύγουμε την εξύμνηση ή την περιττή κάλυψη εγκλημάτων, βίας και βαρβαρότητας για λόγους πρόκλησης εντυπώσεων
2.6.5 Θα προσέχουμε να μην χρησιμοποιηθούμε ως πλατφόρμα από όσους προωθούν, υποκινούν ή χρησιμοποιούν βία· θα αναφερόμαστε στις δραστηριότητές τους με τη δέουσα συγκράτηση και μόνο εάν υπάρχει σαφές δημόσιο συμφέρον.
2.7 Αξιοπρέπεια
2.7.1 Θα τηρούμε το καλό γούστο και την αξιοπρέπεια στις δημοσιεύσεις μας.
2.8 Αυτοκτονία
2.8.1 Θα αποφεύγουμε τη δημοσίευση λεπτομερειών σχετικά με τις μεθόδους αυτοκτονίας, προκειμένου να περιορίσουμε τον κίνδυνο μίμησης.
3. Εκδοτική ανεξαρτησία
3.1 Δεν θα υποκύπτουμε σε πολιτικές ή εμπορικές πιέσεις ή επιρροές.
3.2 Θα διατηρούμε σαφή διάκριση μεταξύ της λήψης εκδοτικών αποφάσεων και της εμπορικής πολιτικής των μέσων ενημέρωσης.
3.3 Θα διατηρούμε σαφή διάκριση μεταξύ του εκδοτικού περιεχομένου και του μάρκετινγκ, των διαφημίσεων ή του χορηγούμενου υλικού.
3.4 Δεν θα δεχόμαστε προσωπικά, πολιτικά ή οικονομικά κίνητρα που ενδέχεται να επηρεάσουν την ικανότητά μας να παρέχουμε στο κοινό ακριβείς πληροφορίες.
3.5 Δεν θα χρησιμοποιούμε την πρόσβασή μας σε πληροφορίες ως μέσο για την απόκτηση προσωπικού οφέλους, ιδίως όσον αφορά πληροφορίες σχετικά με επιχειρηματικές επιδόσεις και χρηματοπιστωτικές αγορές.
3.6 Θα αποφεύγουμε την κάλυψη θεμάτων στα οποία έχουμε άμεσο προσωπικό συμφέρον ή, τουλάχιστον, θα δηλώνουμε τα προσωπικά μας συμφέροντα όπου αυτό είναι σχετικό.
3.7 Θα σεβόμαστε το δικαίωμα των μεμονωμένων δημοσιογράφων να αρνούνται αναθέσεις ή να μην αναγνωρίζονται ως συντάκτες δημοσιεύσεων που θα παραβίαζαν το γράμμα και το πνεύμα του παρόντος Κώδικα.
3.8 Δεν θα πληρώνουμε πηγές για πληροφορίες, αλλά όπου η πληρωμή κρίνεται απαραίτητη για την απόκτηση πληροφοριών που το κοινό έχει δικαίωμα να γνωρίζει, θα καθιστούμε σαφές ότι έχουν γίνει πληρωμές.
4. Σχέσεις μεταξύ και εντός των μέσων ενημέρωσης
4.1 Πιστεύουμε ότι οι σχέσεις μεταξύ διαφορετικών μέσων ενημέρωσης και μεταξύ επαγγελματιών των μέσων ενημέρωσης πρέπει να χαρακτηρίζονται από αμοιβαίο σεβασμό και δίκαιο ανταγωνισμό, προκειμένου να διαφυλάσσεται η ακεραιότητα των μέσων ενημέρωσης.
4.2 Πιστεύουμε ότι το κοινό έχει το δικαίωμα να γνωρίζει ποιος κατέχει και ελέγχει τα μέσα ενημέρωσης.
4.3 Θεωρούμε ότι όλες οι μορφές λογοκλοπής είναι απαράδεκτες υπό οποιεσδήποτε συνθήκες.
4.4 Θα σεβόμαστε τα πνευματικά δικαιώματα και τους όρους των συμφωνιών πνευματικής ιδιοκτησίας.
4.5 Θα αναγνωρίζουμε πάντα την πηγή σύντομων αποσπασμάτων υλικού από άλλα μέσα ενημέρωσης που ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν χωρίς ρητή άδεια.
4.6 Θα αναπαράγουμε μακρύτερα αποσπάσματα ή πλήρες υλικό από άλλα μέσα ενημέρωσης μόνο με προηγούμενη άδεια και με αναφορά στον συγγραφέα και το μέσο ενημέρωσης.
4.7 Θα υποστηρίζουμε τους συναδέλφους των μέσων ενημέρωσης όταν δέχονται άδικες επιθέσεις ή κριτική· ωστόσο, η επαγγελματική αλληλεγγύη δεν πρέπει να αποτελεί δικαιολογία για την απόκρυψη ή την παραποίηση πληροφοριών.
4.8 Πιστεύουμε ότι οι μεμονωμένοι δημοσιογράφοι που τήρησαν το γράμμα και το πνεύμα του παρόντος Κώδικα, αλλά κατηγορούνται ενώπιον δικαστηρίου από τρίτους, πρέπει να υποστηρίζονται από το μέσο ενημέρωσης στο οποίο εργάζονται.
5. Το δημόσιο συμφέρον
5.1 Η παραβίαση των όρων του παρόντος Κώδικα μπορεί να δικαιολογηθεί μόνο όταν μπορεί να αποδειχθεί σαφώς και πλήρως ότι η δημοσίευση εξυπηρετεί τα συμφέροντα του ευρύτερου κοινού.
5.2 Για τους σκοπούς του παρόντος Κώδικα, οι πληροφορίες «δημοσίου συμφέροντος» δεν πρέπει να συγχέονται με πληροφορίες που είναι «ενδιαφέρουσες για το κοινό».
5.3 Μια δημοσίευση είναι προς το δημόσιο συμφέρον μόνο εάν:
Προστατεύει την υγεία, την ασφάλεια και την προστασία·
Συμβάλλει στην πρόληψη και την αποκάλυψη σοβαρών εγκλημάτων και κατάχρησης εξουσίας·
Προστατεύει το κοινό από τον κίνδυνο να παραπλανηθεί σοβαρά.
________________________________________________________________________________
[1] Ο όρος χρησιμοποιείται για να περιλαμβάνει δημοσιογράφους, συντάκτες, παραγωγούς, εκδότες και ιδιοκτήτες έντυπων και ηλεκτρονικών μέσων ενημέρωσης.
[2] Οι αρχές αυτές αποτελούν τη βάση για την αυτορρύθμιση των βουλγαρικών μέσων ενημέρωσης. Όσοι από εμάς υπογράφουμε τον Κώδικα θα διασφαλίσουμε την κατάλληλη δημοσίευση.
[3] Για τους σκοπούς του παρόντος Κώδικα, ο όρος «δημοσίευση» περιλαμβάνει τη διάδοση πληροφοριών τόσο στα έντυπα όσο και στα ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης.
[4] Ο όρος «παιδιά» χρησιμοποιείται εδώ για να αναφερθεί σε παιδιά και νέους έως 18 ετών.
Φωτογραφία: (πηγή: PIxabay)
